ترجمهٔ وقعة الطّفّ: بازسازی مقتل الحسین(ع) ابومِخنف، کهن‌ترین روایت از واقعهٔ کربلا

محمدهادی یوسفی غروی

مترجم: محمدصادق روحانی

نشر کتاب طه، چاپ دوم ۱۳۹۹

2500 نسخه

۳۴۲ صفحه

۶۵ هزار تومان

در تحلیل حوادث تاریخی، مورخ الگو یا الگوهایی ترسیم می‌کند که حوادث درست دیده شوند و ارتباطشان با هم دقیق‌تر نمایان شود. الگوی معمول بیشتر مورخان در تحلیل دقیق‌تر حرکت حضرت امام حسین‌بن علی(ع) معمولاً این است که سه دورۀ زمانی مجزای از یکدیگر را در نظر می‌گیرند: وقایع روزهای قبل از روز حادثه، وقایع روز حادثه و وقایع روزهای پس از روز حادثه.

یوسفی غروی در مقدمۀ وقعة انگیزۀ اصلی‌اش را از انجام این کار پرزحمت، رواج کتابی به نام مقتل الحسین(ع) منتسب به ابومخنف بیان می‌کند که بنابر دلایل مذکور در مقدمۀ نویسنده بر وقعة ، کتابی با مطالبی جعلی است و اصالتش بی‌گمان اثبات‌شدنی نیست. به همین دلیل، وی با هدف پرهیز از به‌اشتباه ‌گرفته‌شدن کتابِ بازسازی‌شدهٔ ابومخنف با کتاب مجعول و رایج مقتل الحسین(ع)، نام کتاب بازسازی‌شده را وقعة  می‌گذارد.

وقعة الطف همۀ حادثه‌ها را شاید در خود نداشته باشد، ولی آنچه گزارش می‌کند همراه با جزئیاتی است که از واقعۀ کربلا کمتر شنیده یا خوانده‌ایم. وقتی مورخی وقعة الطف را می‌خواند، با نگاهی سنجش‌گرانه اسناد، مؤیدات و مفادش را ارزیابی می‌کند، چندان عجیب نیست اگر شواهد و قراین بر بعضی گزارش‌ها را کافی نداند. بااین‌حال، خواندنش در خوانندۀ معمولی حال‌وهوای متفاوتی برمی‌انگیزد.

نویسندۀ معرفی: شمس‌الدین منصور