دوازده نظریه دربارۀ طبیعت بشر
لزلی استیونسن، دیوید ل. هابرمن، پیتر متیوز رایت
مترجم: میثم محمد امینی
نشر نو، چاپ پنجم 1398
۱۱۰۰ نسخه
560 صفحه
85 هزار تومان
شاید فصل مشترک همۀ نظامهای مهم فکری و فلسفی و دینی و فرهنگی، داشتن نظریهای دربارۀ ماهیت و طبیعت انسانی باشد؛ چنانکه شاید منشأ و مبنای بسیاری از اختلافهایی که همین مکاتب و جهانبینیها درمورد مسائل گوناگون مربوط به انسان و جهان و جامعه پیدا میکنند باز هم نظریه و دیدگاه آنها دربارۀ انسان باشد. راهکارها و دستورالعملهایی که نظامهای فکری و دینی گوناگون در طول تاریخ اندیشه، برای سیر فرد و جامعه بهسوی کمال مطلوب ارائه کردهاند نیز در عمیقترین و پنهانیترین لایههای خود به نگاه آنها به انسان بازمیگردد. البته تنوع این دیدگاهها در عصر اخیر، افزونتر و توجه به عوامل گوناگونی که میتوانند در شکلدهی به سرشت و طبیعت انسانی دخیل باشند بهمراتب صورتها و شیوههای گونهگونتری یافته است. این هم روشن است که درون هر مکتب فکری نیز ممکن است قرائتها و نظرگاههای مختلفی دربارۀ یک مسئله وجود داشته باشد. این امر دربارۀ دیدگاهها درمورد سرشت انسان نیز به طریق اولی وجود دارد و ما در اینخصوص با مجموعهای از آرای متعدد روبهروییم.
براین اساس و با توجه به دو امر یادشده، تلاش برای فراهمآوردن کتابی که دربردارندۀ برخی از مهمترین دیدگاهها دربارۀ انسان ـ از قدیمترین ایام تا روزگار ما و در حوزههای فرهنگی شرق و غرب هردو باشد و درعینحال به زبان و بیانی روشن این دیدگاهها را همراه با نظم و انسجامی درخور تحسین توضیح دهد ـ البته تلاش درخور تحسینی خواهد بود. دوازده نظریه دربارۀ طبیعت بشر کتابی است که به همین منظور نوشته شده است. تمامی بخشهای کتاب در قالبی چهار قسمتی طرح و تمهید شدهاند. نخست توضیح درکی متافیزیکی از جهان و جایگاه آدمی در آن بهمنزلۀ پسزمینه، سپس بیان نظریهای دربارۀ طبیعت بشر به معنای محدودتر، سوم تشخیص برخی کاستیها در نوع انسان و مشکلات کلیای که ممکن است برای او پیش آید و درنهایت ارائۀ بهترین راه برای زندگی انسان که معمولاً در قالب توصیههایی راهنما صورت میگیرد؛ بنابراین فقط نظریاتی که چنین امکانها و قابلیتهایی داشته باشند در این کتاب مطرح شدهاند. اما در پایان هر بخش، دو بخش دیگر نیز ضمیمه شده که بر فایدۀ کتاب افزوده است: یکی بخشی تحت عنوان بحث انتقادی و دیگری معرفی منابعی برای مطالعۀ بیشتر. قسمت بحث انتقادی مطرحشده در ذیل هر بخش به خواننده اجازه میدهد پس از مطالعۀ بخشی که با همدلی و از دیدگاه قائلان به هر نظریه نوشته شده است، بتواند از بیرون نیز به آن بنگرد و احیاناً مواضع ضعف و اشکال را بهروشنی ملاحظه کند.
به نظر میرسد در انتخاب مکتبهای مدنظر برای بحث و بررسی نیز دقت کافی صورت گرفته است تا هم با طرح نظریههای رقیب ارزیابی و سنجشگری دقیقتری صورت گیرد و هم تنوع و تکثر دیدگاههای مطرحشده به اندازۀ کافی رعایت شود.
نویسندۀ معرفی: محمود یوسفثانی
