خیرالمجالس، ملفوظات حضرت شیخ نصیرالدین محمود چراغ دهلی
- مولانا حمید قلندر
- تصحیح خلیقاحمد نظامی
- انتشارات احراری، چاپ اول ۱۳۹۸
- ۱۳۹۸ صفحه
- ۴۵ هزار تومان
در سال ۷۲۵ق. نظامالدین اولیاء، ملقب به سلطان المشایخ، شیخ بزرگ چشتیهٔ عصر، بیآنکه بهصراحت خلیفهای بر جای خویش گمارد، در دهلی روی در نقاب خاک کشید و از اینرو، طریقهای که از وی در سرزمین هند رواج یافته بود در حلقهٔ دو تن از مریدانش، برهانالدین غریب هانسوی و نصیرالدین محمود، ملقب به چراغ دهلی، به ترتیب در خلدآباد دکن و دهلی، به حیات خویش، به عنوان بزرگترین و عامهپسندترین سلسلهٔ هند ـ ادامه داد؛ گروهی از مریدان شیخ به سرکردگی برهانالدین غریب پس از ۷۲۷ق. و به هنگامهٔ کوچ اجباری مردم دهلی به دولتآباد دکن، پایتخت جدید سلطان محمد تغلق (حک: ۷۵۲ق.-۷۲۵ق.)، کوچیدند و پارهای دیگر از مریدان وی به ریاست نصیرالدین محمود چراغ دهلی، علیرغم سختگیری و تعصب سلطان، در دهلی ماندند و هم در آنجا به نشر و رواج تعالیم سلطانالمشایخ همت گماشتند. طرفه آنکه از بررسی کهنترین مآخذی که به قلم مریدان این دو خلیفه به رشتهٔ تحریر درآمده است پیداست که رقابتی پوشیده بر سر اثبات تفوّق یکی از آن دو بر دیگری در میان مریدانشان شکل گرفت؛ رقابتی که سرانجام به تفوّق شاخهٔ چراغ دهلی و حذف برهانالدین غریب و تخفیف قدر حقیقی او در میان مریدان بعدی این سلسله انجامید. ازجمله مآخذی که این نزاع طریقتی بهنحوی پوشیده در آن مجال ظهور یافت ملفوظات چراغ دهلی، خیرالمجالس حميد/ حميدالدين قلندر، است؛ از قلندران اهل قلمی که در پى این كوچ اجباری به دولتآباد روی نهاد.
نویسندهٔ معرفی: مسعود فریامنش
