خنیاگری در باغ
دیک دیویس
مترجم: مصطفی حسینی
نشر آگه، چاپ اول 1398
550 نسخه
171 صفحه
26 هزار تومان
کتاب در جستارها و گفتوگوهایش دربرگیرندۀ دیدگاههای دیویس دربارۀ ترجمۀ ادبی، بهویژه ترجمۀ اشعار کلاسیک پارسی به زبان انگلیسی است و از بیش از 30 سال تجربۀ او از فعالیت در این حوزه برمیآید.
دیک دیویس زادۀ سال 1945 در پورتموث انگلستان، شاعری انگلیسیزبان است و از سال 1984 در کنار سرایش اشعارش به زبان انگلیسی، به ترجمۀ آثار ادبی فارسی به انگلیسی اشتغال داشته است. هرچند او ترجمۀ موفقیتآمیز یکی، دو اثر معاصر فارسی نظیر رمان داییجان ناپلئون را نیز در کارنامۀ خود ثبت کرده، بااینحال او را بیشتر باید مترجم ادبیات کلاسیک فارسی دانست.
دیویس در جستار نخست کتاب، به بررسی تاریخ مختصر ترجمۀ ادبیات پارسی به انگلیسی در قرن نوزدهم میپردازد. دیویس در جستار دوم به نام «درباب ترجمۀ اشعار کوتاه پارسی»، که برگرفته از مقالهای است که او در نشریۀ ترنسلیشن ریویو منتشر کرده، به بیان تجربیاتی میپردازد که در ترجمۀ اشعار کوتاه فارسی به زبان انگلیسی داشته است. او هدف از نگارش جستار سوم را بررسی ترجمۀ فیتزجرالد از رباعیات خیام عنوان میکند. هدف از نگارش جستار چهارم،بررسی ترجمۀ اشعار غنایی پارسی است. جستار پنجم، که به اعتراف دیویس، حاصل ناکامی و شکست او در ترجمۀ تعدادی از غزلیات ناب حافظ است، به مبحثی جالب توجه اختصاص یافته و آن ترجمهناپذیری شعر است. جستارِ ششم کتاب، دربارۀ ترجمۀ شاهنامۀ فردوسی و بیانگر دیدگاه دیویس دربارۀ نقش مترجم ادبی است. از دیدگاه دیویس، مترجم باید همچون باربد، خنیاگر دربار خسروپرویز، پادشاه ساسانی، باشد که نغمۀ نیکویش به گوش میرسد، اما خودش لابهلای شاخ و برگ انبوه درختان پنهان شده و به چشم نمیآید، بااینحال صدای خویش را با گزینش کلمات و ساختارهایی که در برگردان متن ادبی صورت میدهد به متنِ مدنظر میافزاید.
اما جستار هفتم به بررسی ترجمۀ جروم رایت کلینتن (2003-1937) از تراژدی «رستم و سهراب» اختصاص یافته است. کلینتن، که یکی از نویسندگان آنتولوژی نورتون در معرفی شاهکارهای ادبی جهان است، به گواه دیویس، بهسبب انتخاب قالب درست، بهرهگیری از متنی منقّح از شاهنامه برای برگردان به انگلیسی و بهرهمندی از زبان فاخر و امروزین در ترجمۀ این داستان بهنسبت سایر مترجمان موفقیت بیشتری کسب کرده و از این تجربه سربلند بیرون آمده است.
نویسندۀ معرفی: مهرناز شیرازی عدل
