اختراع قوم یهود
شلومو زند
مترجم: احد علیقلیان
نشرنو، چاپ چهارم ۱۳۹۸ (چاپ اول ۱۳۹۷)
1100 نسخه
۵۳۲ صفحه
80 هزار تومان
شاید عجیب باشد که شاهان صفوی برای کسب مشروعیت و قدرت، تبار خود را به امام موسی کاظم میرساندند، ولی تصور اینکه دولتی در قرن بیستم نهفقط برای خود، بلکه برای اتباعش تبارنامهای از نسل یعقوب و ابراهیم بسازد عجیبتر به نظر میرسد. شلومو زند در کتاب اختراع قوم یهود نشان میدهد تاریخنگاری ناشیانه و نژادپرستانۀ یهودی چگونه به خلق و تثبیت تبارنامۀ «سیادت» برای همۀ ساکنان یهودی اسرائیل یاری رسانده است. در این روند تاریخی، میبینیم که اگر ملتی براساس نوعی تلقی سوگیرانه از تاریخ ساخته شود و قوام پذیرد، دیگر حتی اگر توخالیبودن آن تلقیها و روایتها معلوم شود، نمیتوان بهراحتی آن ملت و ساختار را به خواب و خیالی که در آن بهسر میبرد آگاه کرد.
این کتاب درواقع تاریخچهای است از تأثیرپذیری تاریخنگاری یهودیان حرفهای و دانشگاهی در یکی دو قرن اخیر از ایدئولوژیهای زمانه. این تاریخچه گفتنیهای بسیاری نیز از تاریخ کهن یهودیان بهدست میدهد؛ شاید ما نیز گمان میکنیم ملت یهود از زمان یعقوب و یوسف در قرن بیستویک پیش از میلاد میزیستند و میلیونها تن از بنیاسرائیل همراه با موسینامی در قرن شانزدهم پیش از میلاد از مصر خارج و در صحرای سینا سرگردان شدند و اینکه همۀ یهودیان از اعقاب عبرانیان و یعقوب بودند، فلسطین/ اسرائیل از هزارۀ دوم پیش از میلاد مسیح به ایشان تعلق داشت و از قرن یازدهم پیش از میلاد، حکومت بزرگی با پادشاهی داوود و سلیمان تشکیل دادند. رومیان و اعراب یهودیان را از سرزمینشان تبعید کردند و ایشان قرنها در سرزمینهای دیگران آواره بودند، تا اینکه درنهایت خداوند بر ایشان رحمت آورد و در سرزمین خود حکومتی ازآنِ خود تشکیل دادند. شلومو زند به تکتک این انگارهها میپردازد و غلطبودن یا غیرمستندبودن آنها را برملا میکند و در این مسیر، نهفقط ما را با تاریخ یهود، بلکه با تاریخِ تاریخنگاری یهودی یکی دو قرن گذشته و از همه مهمتر، شیوۀ غیر صحیح و ایدئولوژیک تاریخنگاری، که در کمین هر مورخ یا تاریخخوانی نشسته است، آشنا کند.
نویسندۀ معرفی: امیرمحمد گمینی
